Gmina Krasne

Witamy w serwisie
internetowym
  • Stadnina Koni Krasne
  • Kościół parafialny w Krasnem
  • Park w Krasnem
 

Dziś jest sobota 24.06.2017 , Imieniny: Danuty, Jana, Janiny

Historia Krasnego

     Od czasów Jagiellonów, aż do wybuchu II wojny światowej miejscowość Krasne związana jest z historią Mazowsza i Polski.

     Pierwotna nazwa wsi brzmiała Kraśno (czyli piękno, piękniej, uroczo). Za czasów panowania króla Bolesława Wstydliwego, z Węgier przybył na północne Mazowsze Warcisław Korwin, który u Konrada I, księcia mazowieckiego był marszałkiem dworu, później hetmanem i dostał od niego Kraśno we władanie. Ożenił się ze szlachcianką Pobożanką herbu Ślepowron, który przyjął za swój herb rodowy. Jego wnuk Sławomir od miejscowości Kraśno przyjął jako pierwszy nazwisko Krasiński.

     Krasno leżało na wschodnim skraju kasztelanii ciechanowskiej, która w XIV wieku stała się ważnym regionem politycznym i gospodarczym tej części Północnego Mazowsza. Jako ziemia ciechanowska w 1421 roku Kraśno jako Krasne otrzymało prawa chełmińskie od Janusza I księcia mazowieckiego.

     Krasne było gniazdem rodowym rodziny Krasińskich. Z czasem stało się ośrodkiem większej własności ziemskiej rodu, który nabywał okoliczne wsie drogą wykupu lub też wchodził w ich posiadanie przez koligacje małżeńskie. 

     Prawdopodobnie w roku 1477 z inicjatywy Mikołaja z Krasnego zbudowano drewniany kościół, który spłonął w 1570  r. Z fundacji biskupa krakowskiego Franciszka Krasińskiego w latach 1570–75 wzniesiono kościół murowany jednonawowy na fundamentach dawnego drewnianego. Kolejni właściciele Krasnego przez następne lata i wieki rozbudowywali kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, którego patronem jest św. Jan Chrzciciel.

     W roku 1754 za panowania króla Augusta III Sasa Michał Hieronim Krasiński otrzymał prawo na lokacje miasta, niestety z niego nie skorzystał, więc Krasne pozostało wsią. 

     O najstarszych dziejach rodu nie zachowały się żadne wiadomości, gdyż w czasie II wojny światowej Biblioteka Krasińskich mieszcząca się w Warszawie spłonęła z bogatymi zbiorami swojego rodu.

     Prawdopodobnie już w XVII wieku w Krasnem znajdował się  drewniany dwór, otoczony parkiem. Na przełomie XVIII i XIX wieku wybudowano w Krasnem budynek zajazdu w stylu klasycystycznym dla przyjezdnych klientów Krasińskich. 

     W I połowie XIX wieku ówczesny właściciel Krasnego August Krasiński (adiutant gen. Skrzyneckiego) pobudował tu koszary dla dworskiej służby zbrojnej, które zostały rozebrane w latach 60 ubiegłego wieku. 

     Najważniejsze znaczenie w dziejach majątku rodu w Krasnem miała II połowa XIX wieku, kiedy jego właścicielem został syn Augusta, hrabia Ludwik Krasiński ożeniony w 1860 r. z Elżbietą z Branickich, wdową po wieszczu Zygmuncie Krasińskim. Ufundował nowe założenie pałacowo-parkowe i przyczynił się do największego rozkwitu miejscowości Krasne. 

     Ludwik Krasiński, działacz gospodarczy i ekonomista wprowadził rentową uprawę buraków cukrowych, zbudował w pobliżu Krasnego cukrownię której nadał nazwę Krasiniec oraz pierwszą w Polsce fabrykę guzików i grzebieni. Dla transportu buraków cukrowych i innych płodów rolnych wziął udział w sfinansowaniu budowy kolejki wąskotorowej łączącej tereny powiatów ciechanowskiego i przasnyskiego.

     Pasją hr. Ludwika Krasińskiego były konie. W 1857 roku założył stadninę koni w Krasnem rasy pełnej krwi angielskiej, a jego słynna stajnia „Dobrogost” tzw. „Biała stajnia” była jego chlubą.

     Budowniczy hrabiego Ludwika, Wincenty Rakiewicz wzniósł przy bramie wjazdowej do parku neogotycką wieżę, nazwaną później wieżą ciśnień, która zaopatrywała cały majątek Krasne w wodę. Budowle gospodarcze reprezentowały różne cechy stylowe architektury XIX w, gdyż dążeniem hr. Ludwika Krasińskiego było, aby Krasne stało się wzorowym i przodującym w kraju majątkiem ziemskim.

     Po śmierci hrabiego  Ludwika (1895 r.) nastąpił stopniowy upadek posiadłości. Jedyna córka hrabiego Maria Ludwika odziedziczyła ogromny majątek po ojcu w wieku 12 lat. Gdy była już pełnoletnią w 1901 roku  wyszła  za mąż za księcia Adama Czartoryskiego. Tym sposobem majątek Krasne jako posag hrabianki Marii Ludwiki Krasińskiej przeszedł w ręce rodu Czartoryskich.

     W latach 1895-1907 w Krasnem dziecięce lata spędził mieszkając w wieży ciśnień wraz ze swoją rodziną Marceli Nowotko – późniejszy pierwszy sekretarz Polskiej Partii Robotniczej.

     W pierwszych latach okupacji niemieckiej majątkiem Krasińskich zarządzał i rezydował gauleiter Prus Wschodnich Erich Koch, który nakazał rozebrać pałac Krasińskich, a na jego fundamentach pobudował swoją betonową willę.

     Po zakończeniu II wojny światowej na terenach dawnego majątku Krasińskich utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne. W 1987 roku reaktywowano Stadninę Koni Pełnej Krwi Angielskiej, która istnieje do dnia dzisiejszego.

Wszelkie prawa zastrzeżone Gmina Krasne © Copyright 2010

 Projekt i wykonanie 2010 Maxus Net Communications